Nederzettingen en landgebruik in NSPD
De geschiedenis van menselijke bewoning in het North Sea Port District gaat tienduizenden jaren terug. In de steentijd trokken jagers-verzamelaars door een poolwoestijn over de uitgestrekte zandvlaktes. In dit thema nemen we u mee door de tijd: van de eerste boeren naar de vorming van gemeenschappen, tot aan de verstedelijking van het gebied zoals we het nu kennen. We kijken vooral naar hoe mensen het landschap gebruikten en hoe dat in de loop der eeuwen veranderde. Daarbij valt op dat er duidelijke verschillen zijn tussen de zandgronden in Vlaanderen en de Zeeuwse kustvlakte.
Ook actuele vraagstukken – zoals de ligging van het gebied aan de rand van het land, veranderingen in de landbouw, groeiende steden en uitdagingen rondom leefbaarheid – worden in historisch perspectief geplaatst. Ondanks de op het eerste gezicht soms grote verschillen blijkt uit de historie een sterke samenhang in het district, waarbij met name de stad Gent een drijvende kracht vormde.
Wat is er te zien in het district?
Ook vandaag kan je in ons landschap nog duidelijke restanten terugvinden van onze historische nederzettingen en landgebruik.
Steden, dorpen en buurtschappen
Gent, Terneuzen en Vlissingen vormen samen met de talrijke dorpen, buurtschappen en gehuchten de kern van het district. Ondanks de verbondenheid via het water kennen ze allen een sterk eigen, uniek karakter, dat nauw samenhangt met de natuurlijke ondergrond.
Agrarisch buitengebied
Historisch gezien bestond er een sterke tweedeling tussen de zandlandschap en het zeekleilandschap. Dit onderscheid zien we ook vandaag de dag nog terug in het landgebruik van het agrarische buitengebied binnen het district.
Archeologische sites
Het NSPD kent een lange bewoningsgeschiedenis die teruggaat tot in de prehistorie. Verspreid over het district liggen talloze archeologische vindplaatsen en -zones, waarvan sommige zijn aangewezen als monument of beschermde zone.
Monumenten en karakteristieke bouwwerken
Overal in het district liggen bijzondere bouwwerken die vanwege hun erfgoed-waarde zijn aangewezen als monument. Je vindt ze in de historische binnensteden, maar ook op het platteland in de vorm van oude hoeves en boerderijen.
Landgoederen en buitenplaatsen
In het zuidelijke deel van het district liggen dekzandruggen en rivierduinen, die door hun hogere ligging en afwijkende verkaveling nog goed herkenbaar zijn in het landschap. Ze hebben een grote rol gespeeld in de latere bewoningsgeschiedenis van het district.